جمعه, ۱۷ اردیبهشت , ۱۴۰۰

عبور از سال غمگین موسیقی ایران/ داغی که بر دل «موسیقی نواحی» ماند

روتیتر: درگذشت تعداد زیادی از هنرمندان و فعالان حوزه موسیقی به ویژه پیشکسوتان موسیقی نواحی در سال ۱۳۹۹ یکی از غم‌انگیزترین و پرتعدادترین آمار درگذشتگان تاریخ موسیقی ایران در یک سال را رقم زد.

به گزارش روتیتر: موسیقی سرزمین ایران در سال ۱۳۹۹، در سالی که سر تا پایش ممزوج شده با ویروسِ نامردِ آدم کشِ کرونا بود، یکی از سخت‌ترین و غم‌انگیزترین سال‌هایش را پشت سر گذاشت. سالی پر از مسافرت‌های ابدی برای هنرمندانی که در همه حوزه‌های موسیقایی دستاوردهای ارزشمندی را برای مخاطبانشان به همراه داشتند. چه آنهایی که در جنگ با کووید ۱۹ نفسشان کم آورد و رفتند و چه آنها که به دلیل بیماری و اتفاقات دیگر دار فانی را وداع گفتند.

خلاصه که سال ۹۹ یکی از نحس‌ترین سال‌ها برای موسیقی ایران و مردمانش بود. سالی بی کیفیت اما رکورددار در کمیت فوت شدگان این عرصه که توانی برای تنفس نداد و تا آخرین روزهایش پر شد از رجعت هنرمندانی که از دنیا رفتند.

آنچه می‌خوانید گزارشی از هنرمندان و نام‌آوران عرصه موسیقی است که طی سال ۱۳۹۹ از دنیا رخت بربستند. هنرمندانی که هر یک برگ سبزی در حوزه فعالیت‌هایشان بودند و پیدا کردن جایگزین برای آن‌ها عملی دشوار و سخت است. روحشان شاد و قرین رحمت الهی.

۱۵ فروردین؛ موسی‌الرضا ولی نژاد و بی‌قراری‌های یک دوتار نواز

موسی‌الرضا ولی نژاد از خوانندگان و نوازندگان دوتار شمال خراسان عصر روز پانزدهم فروردین بر اثر ایست قلبی دارفانی را وداع گفت.

موسی‌الرضا ولی نژاد خواننده و نوازنده دوتار عصر روز پانزدهم فروردین بر اثر ایست قلبی در بیمارستان آیت الله هاشمی رفسنجانی شهرستان شیروان دارفانی را وداع گفت. این هنرمند طی سال‌های اخیر فعالیت‌های متعددی در عرصه موسیقی داشت که از آن جمله می‌توان به حضور در چندین جشنواره موسیقی کشور و سرپرستی گروه موسیقی «جولان» اشاره کرد.

هوشنگ جاوید پژوهشگر موسیقی اقوام ایران در یادداشتی به مناسبت درگذشت این هنرمند نوشته بود: «موسی الرضا ولی‌نژاد استاد ماهر دوتار نوازی سبک گلیان و پیرو پدر بزرگوارش روانشاد سلطان رضا بود و درزمانی که هیچ حمایتی از موسیقی نواحی نمی‌شد، گروهی را به نام جولان راه انداخت و به تربیت عده‌ای جوان علاقمند پرداخت که اینک هرکدامشان دارای مهارت ویژه خود هستند. او افزون بر نوازندگی ساخت ساز هم انجام می‌داد و به عنوان کارآفرین یک کارگاه بزرگ خیارشورسازی را در روستای محل زندگی اش ایجاد کرد که محصولاتش را به استان‌های دیگر هم صادر می‌کرد، اما همین بی قراری‌هایش و تلاش سختی که درراه تأمین زندگی‌اش داشت موجب شد تا دچار ناراحتی قلبی بشود و شوربختانه از میان ما رفت.»

۲۹ اردیبهشت؛ حسن خان بیگی و خاموشی یک چراغ خیلی روشن

سید حسن خان بیگی نوازنده شناخته شده تنبور و از آخرین بازماندگان نسل طلایی موسیقی مقامی لکی شامگاه دوشنبه ۲۹ اردیبهشت ماه در شهرستان دلفان دار فانی را وداع گفت. این هنرمند پیشکسوت موسیقی یکی از آخرین راویان مقام‌های حوزه لکی و دلفان بود که تأثیر زیادی در این گونه موسیقایی به جای گذاشته است.

در پیشینه فعالیت‌های مرحوم سید حسن خان بیگی آمده است: «سیدحسن خان بیگی نوازنده مقامی تنبور لکی دلفان، متولد ۱۳۱۳ در آبادی «گلام بحری» دلفان از توابع استان لرستان است. سید حسن را می‌توان از آخرین بازماندگان نسل طلایی تنبور مقامی لکی دلفان و طرحان نامید که پیش از او استادانی مانند امامقلی امامی، نجفعلی میرزایی، سید همت‌الله حسینی در چند دهه گذشته بوده‌اند نامید.

سید حسن استاد ثابتی نداشته اما مقام‌های مربوط به یاری دلفان که در آن استادی چیره دست است از پدرش فرا گرفته و بسیاری دیگر از مقام‌های مانند پاوه موری، سحری، ماله ژیری، چوپی را در دوران جوانی از نوازندگان کهنسال آن دوران فرا گرفته است.»

۶ تیر؛ حسین قلمی و غروب غمگینانه یک استاد ساز سازی

حسین قلمی از استادان و هنرمندان پیشکسوت سازنده سازهای ایرانی که طی سال‌های اخیر فعالیت‌های متعددی در این زمینه داشت، روز ششم تیر ماه سال ۱۳۹۹ دار فانی را وداع گفت. مرحوم قلمی از استادان صاحب سبک و شناخته شده عرصه ساز سازی بود.

حسین قلمی در ۱۰ مهر سال ۱۳۲۸ در شهرستان گلپایگان متولد شد. وی تحصیلاتش را در زادگاهش به پایان رسانید و در همان دوران تحصیل و کودکی به کارهای دستی علاقه یی فراوان داشت و با لوازم ساده و ابتدایی سازهایی همچون سنتور، ویو لن و سایر کارهای مشابه را می‌ساخت. وی در سال ۱۳۵۳ به استخدام امور اداری وزارت فرهنگ و هنر وقت درآمد و تحت نظر استاد ابراهیم قنبری مهر با اصول و فنون سازسازی در سطح عالی آشنا شد و در سال ۱۳۷۸ به کارگاه سازسازی سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری تهران منتقل شد و به مدت ۵ سال مشغول به کار بود و سپس بازنشسته شد.

این هنرمند علاوه بر ساخت تار به ساخت سازهای دیگری چون قیچک، رباب، کمانچه و سه تار نیز همت گماشت و در سال ۱۳۸۳ موفق به دریافت درجه یک هنری (دکتری) در رشته سازسازی گردید. وی در نمایشگاه و جشنواره‌های موسیقی مختلفی به عنوان داور و کارشناس ارزشیابی ساز ش